Gedachtenstoppers

classic Classic list List threaded Threaded
1 message Options
Reply | Threaded
Open this post in threaded view
|

Gedachtenstoppers

Mosiah
Administrator
Veel sekten proberen de informatie, die de leden tot zich nemen, zoveel mogelijk te controleren. Dit doen zij door een eigen, gelaagde informatievoorziening op te zetten en door informatie van buitenaf te ontmoedigen (bijv. door die verdacht te maken). Toch zijn ook sekteleden niet helemaal immuun voor informatie van buitenaf. Deze informatie is echter bijna altijd strijdig met de informatie die de leden van de sekte krijgen want misleiding is een essentieel kenmerk van sekten.

Mensen (alle mensen, niet alleen sekteleden) kunnen maar moeilijk omgaan met tegenstrijdige informatie. Informatie die indruist tegen onze opvattingen veroorzaakt een heel onaangenaam gevoel dat soms zelfs een fysieke dimensie kan aannemen. "Ik heb er pijn in mijn buik van," zeggen we dan. Om dat onaangename gevoel kwijt te raken, moeten we iets doen. Het makkelijkste is dan om de oorzaak - de informatie die strijdig is met onze opvattingen - weg te nemen. Het alternatief - onze opvattingen aanpassen - is veel moeilijker omdat het meer onzekerheden met zich meebrengt. Je weet wat je hebt maar je weet niet wat je krijgt.

In sekten wordt handig gebruik gemaakt van deze menselijke eigenschap. Zodra sekteleden geconfronteerd worden met informatie die indruist tegen hetgeen hen is aangeleerd, zullen zij zich onaangenaam gaan voelen en zullen zij dat onaangename gevoel willen wegnemen. Hun opvattingen aanpassen is geen optie, want die gelden binnen de sekte als de enige waarheid. En het wegnemen of ontwijken van de bron van tegenstrijdige informatie is ook niet mogelijk, dat is juist het geval dat we hier bespreken.

Dat is het moment waarop veel sekteleden onbewust naar "gedachtenstoppers" grijpen. Gedachtenstoppers kunnen gedragsuitingen zijn, zoals het zingen van een lofzang om slechte gedachten te verdrijven, of het kunnen dooddoeners zijn, cliches zoals "de kerk is volmaakt maar de leden niet" of "misschien klopt dit stukje tegenstrijdige informatie wel maar dat is niet belangrijk voor mijn getuigenis want het evangelie is waar". Deze techniek maakt sekteleden immuun voor tegenstrijdige informatie van buitenaf over de sekte, de leiders en de leer.

Het duurt meestal maar een paar minuten voordat dit gedrag zich manifesteert wanneer je met een sektelid informatie deelt die tegenstrijdig is aan zijn of haar opvattingen over de sekte. Op dat moment heeft het ook geen enkele zin meer om het gesprek voort te zetten. Het is een soort overlevingsreactie die getriggered wordt door de perceptie van "gevaar".

Wat je wel kan doen is zorgen dat deze reactie helemaal niet opgewekt wordt, bijvoorbeeld door de tegenstrijdige informatie op een indirecte manier aan te bieden. Sekteleden zijn als geen ander in staat om sekten te herkennen (behalve de eigen groep dan) dus je zou het gesprek over Scientology of de Jehova's kunnen voeren. Op die manier kan je de manipulatieve processen en technieken in de sekte bespreken zonder dat het sektelid zich aangesproken, laat staan aangevallen voelt.

Het enige dat dan nog rest, is hopen dat het sektelid op enig moment zelf de klik maakt in zijn of haar hoofd.