Mormonen en polygamie

classic Classic list List threaded Threaded
1 message Options
Reply | Threaded
Open this post in threaded view
|

Mormonen en polygamie

Mosiah
Administrator
This post was updated on .
Veel mensen associeren het Mormonisme met polygamie. Om die reden heeft de kerk op haar Nederlandstalige website maar liefst twee verklaringen over polygamie opgenomen:

Misvatting: polygamie en Wat is het standpunt van de kerk inzake polygamie?

Beide verklaringen eindigen met een gelijkaardige verzuchting:
Ondanks de afschaffing van het meervoudig huwelijk door de kerk in 1890 hebben nieuws- en internetmedia helaas nog steeds moeite met het onderscheiden van de niet-polygame mormoonse kerk en sekten die wél aan polygamie doen.
en:
Allen die nu nog een meervoudig huwelijk hebben, zijn geen mormoon, ook al worden zij hardnekkig door de media zo genoemd.
De kerk is zelf verantwoordelijk voor deze verwarring. Bovenstaande verklaringen zijn op de keper beschouwd niet onjuist, maar ook niet volledig. Aspecten waarover in verband met polygamie onduidelijkheid bestaat, zijn:

1. De term “Mormonen”
2. Het Manifesto van 1890
3. Polygamie in de Mormoonse theologie

1. De term “Mormonen”

De term “Mormonen” is afgeleid van het Boek van Mormon en kan toegepast worden op iedere religieuze stroming die het Boek van Mormon als schriftuur beschouwt. De grootste van deze stromingen is de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, maar er zijn vele andere Mormoonse groeperingen (pdf)

Tussen 2002 en 2007 heeft de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen geprobeerd om de term “Mormoon” als handelsmerk te deponeren maar dat is afgewezen door het US Patent and Trademark Office omdat de term “te algemeen” werd bevonden (aanvraag nr. 78161091). Het is dus niet aan de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen om te bepalen wie Mormoon is en wie niet. Ook liggen de media niet verkeerd als zij de leden van andere Mormoonse groeperingen “Mormonen” noemen.

2. Het Manifesto van 1890

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen beweert steevast dat zij polygamie in 1890 heeft afgeschaft:
Een select aantal leden van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen [praktizeerde] het meervoudig huwelijk ongeveer vijftig jaar lang in de negentiende eeuw. Daar maakte men echter een eind aan toen kerkpresident Woodruff in 1890 het Manifest uitgaf, dat dit verbood.Sindsdien keurt de kerk het meervoudig huwelijk niet goed.
en:
In 1890 ontving president Wilford Woodruff een openbaring dat de kerkleiders niet meer het meervoudig huwelijk mochten verkondigen. En daarmee kwam er een einde aan de polygamie in de mormoonse kerk.
Van bovenstaande beweringen klopt bijna niks. In de eerste plaats was het Manifesto geen openbaring maar een politieke verklaring die de kerk deed uitgaan om te voorkomen dat de Verenigde Staten beslag zouden leggen op de bezittingen van de kerk. Een dergelijk beslag was mogelijk geworden doordat het Amerikaanse Hooggerechtshof in 1890 een wet van senatoren George Edmunds en John Tucker dienaangaande had bekrachtigd. De wet beoogde een bijdrage te leveren aan het breken van de Mormoonse theocratie in Utah, die als on-Amerikaans werd gezien.

Na het uitgeven van deze verklaring gingen de Mormonen gewoon door met het sluiten van polygame huwelijken, zij het dat ze uitweken naar Canada en Mexico (waar het overigens ook tegen de wet was). Pas vanaf 1904, toen de Mormoonse senator Reed Smoot niet tot zijn zetel werd toegelaten vanwege polygamie, stopte de kerk echt met het sluiten van nieuwe polygame huwelijken. Hiervoor werd een “tweede manifesto” uitgegeven. Vanaf dat moment ontstonden er veel groeperingen die vast wilden houden aan polygamie en zich afsplitsten van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen.

Eerder gesloten polygame huwelijken bleven ook in de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen gewoon bestaan. De laatst bekende polygamist was Edward Christian Eyring, de grootvader van de huidige tweede man van de kerk Henry B. Eyring. Edward was getrouwd met de zusjes Caroline en Emma Romney, beide aangetrouwde oud-tantes van presidentskandidaat Mitt Romney (of hoe dat ook moge heten in polygame kringen). Caroline stierf in 1954. Dat jaartal kan dus gezien worden als het jaar waarin de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen daadwerkelijk stopte met het bedrijven en goedkeuren van polygamie.

3. Polygamie in de Mormoonse theologie

Maar daarmee is het verhaal nog niet ten einde. Polygamie mag dan geen deel meer uitmaken van de Mormoonse praktijk, het vormt wel nog steeds een onderdeel van de Mormoonse theologie. De openbaring uit 1843, waarmee Joseph Smith zijn buitenechtelijke relaties achteraf rechtvaardigde, maakt nog steeds onderdeel uit van het boek Leer en Verbonden, een van de vier heilige boeken van het Mormonisme.

Daarnaast zijn in het Mormoonse kerkelijk recht nog steeds sporen te zien van de overtuiging van de Mormonen dat mannen meerdere vrouwen mogen hebben. Ik schreef hier eerder een klein stukje over op dit forum. 

Veel schrijnender is de culturele praktijk dat vrouwen die voor de Mormoonse kerk getrouwd zijn en op jonge leeftijd weduwe worden, bijna geen man meer kunnen vinden binnen hun eigen geloofsgemeenschap. Zij kunnen immers niet nogmaals voor de kerk trouwen; eventuele kinderen uit een volgend, civiel huwelijk behoren in het hiernamaals volgens de Mormoonse theologie toe aan de eerste man. Hierdoor willen de meeste Mormoonse jonge mannen niet trouwen met jonge Mormoonse weduwen.

Het omgekeerde is ook mogelijk. Mijn schoonouders zijn voor de Mormoonse kerk getrouwd en een aantal jaren later voor de wet gescheiden. Het kerkelijk huwelijk kan niet ontbonden worden tenzij mijn schoonmoeder opnieuw voor de kerk wil trouwen, wat tot nu toe niet het geval is. Mijn schoonvader is echter wel hertrouwd voor de kerk, en heeft nu dus twee kerkelijke huwelijken met twee nog levende vrouwen.

Hoewel dit voorbeeld als maas in de wet gezien kan worden, geloven de meeste Mormonen nog steeds dat polygamie in het hiernamaals mogelijk ia. Dit blijkt regelmatig uit het taalgebruik van de Mormonen, zoals deze opmerking van apostel Dallin H. Oaks in een toespraak die hij op 29 januari 2002 aan de Brigham Young Universiteit hield:
Toen ik 66 was, stierf mijn vrouw June aan kanker. Twee jaar later trouwde ik met Kristen McMain, die nu als mijn eeuwige partner aan mijn zij staat.
Is het, in het licht van het bovenstaande, verwonderlijk dat veel mensen polygame Mormonen niet van monogame kunnen onderscheiden? Het Boek van Mormon, Joseph Smith, de Leer en Verbonden – alle Mormonen geloven hierin en leven er in meer of mindere mate naar. Als de Mormoonse kerk niet meer met polygamie geassocieerd wil worden, zal zij zich er veel nadrukkelijker van moeten distantieren in plaats van een halfslachtige houding aan te nemen en dan te klagen dat de media het niet begrijpen.